فيروز ميرزا فرمانفرما

32

سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

تدريج جايگزين گشته است ، سياستگزاران ايرانى به مرور از شكل ملوك الطوايفى و ايل‌مدارى خود خارج شده ، توجه خود را به سوى سياست‌گذارى نسبتا مدرن و نوين اروپايى معطوف داشته‌اند . همچنين ديپلماسى جديد اروپا با سير تحولى خود روبرو مىگردد و جهان اطراف را به مناطق تحت نفوذ خود تقسيم مىكند ، اين تقسيمات موجب توجه دو طرفهء اروپا به ايران و به عكس آن مىگردد . ژنرال آندره اينى « 1 » در اين دوران خطاب به ويسكونتى ونوستا مىنويسد : « . . . با گذشت زمان و تحت تأثير پيشرفت‌هاى كشورهاى اروپايى ، ايران آن دوران به اين نكته دست يافت كه مىتواند با بهره‌گيرى از تجربيات ، غرب در [ وضع ] قوانين ، امور سازمانى و صنايع به رفاه اجتماعى بيشترى نايل آيد ، و اطمينان پيدا كرد كه زمان برقرارى مناسبات با اين قاره فرارسيده است . پهنه‌اى كه با كنار گذاشتن رقابت‌هاى قدرت‌طلبانه ، با همهء جهان ارتباط برقرار كرده بود ، مناسبات دو جانبهء بازرگانى را اشاعه داده و بدين ترتيب غنا و ثروت را به دامن كشورهاى دوست عرضه مىكرد . ايران نيز سرانجام اين واقعيت را پذيرفت كه صلاحش در اين است كه بردبارى پيشه كند و روابط دوستانه و حسنه با كشورهاى اين قاره برقرار سازد » . « 2 » اين دگرگونىها با آنچه كه در جهان اطراف و تأثيرى كه در درون تركيب‌بندى كلى اجتماع به جاى مىگذاشت ، سر آغاز تنش‌هاى درون سيستمى بود . همچنين عدم تجانس آن با ساختار سنتى ايران براى تمامى

--> ( 1 ) . وى در بين سال‌هاى 86 - 1871 / 92 - 1287 مسئوليت تعليم قشون ايران را به عهده داشته است . ( 2 ) . پيه مونتز ، آنجلو ميكله ، ارتش ايران در سالهاى 75 - 1874 م ساختار و سازماندهى آن از ديد ژنرال انريكو آندره اينى ، تاريخ معاصر ايران ، كتاب سوم ، موسسه پژوهش و مطالعات فرهنگى ، تهران 1370 ، ص 14